Sự thể hiện, vận dụng, phát triển và phát huy các giá trị hiện đại, phổ quát toàn nhân loại trong các Hiến pháp Việt Nam (Kỳ 1)

Tóm tắt

Bài viết phân tích một cách hệ thống sự thể hiện, vận dụng, phát triển và phát huy các giá trị hiện đại, phổ quát của toàn nhân loại trong các bản Hiến pháp Việt Nam từ năm 1946 đến nay. Trên cơ sở tiếp cận liên ngành và phương pháp phân tích - so sánh, nghiên cứu làm rõ nội hàm của các giá trị cốt lõi như hòa bình, dân chủ, tự do, pháp quyền, quyền con người, công bằng, bình đẳng, tiến bộ xã hội và phát triển bền vững; đồng thời chỉ ra quá trình tiếp thu có chọn lọc và phát triển sáng tạo các giá trị này phù hợp với điều kiện lịch sử, chính trị và định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy các giá trị hiện đại, phổ quát ngày càng được ghi nhận đầy đủ, rõ nét và có bước phát triển về chất, đặc biệt trong Hiến pháp năm 2013, thể hiện ở việc mở rộng và cụ thể hóa quyền con người, tăng cường kiểm soát quyền lực nhà nước và thúc đẩy hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, việc vận dụng và phát huy các giá trị này trong thực tiễn vẫn còn những hạn chế nhất định. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất một số định hướng nhằm tiếp tục hoàn thiện Hiến pháp và nâng cao hiệu quả hiện thực hóa các giá trị tiến bộ của nhân loại trong bối cảnh phát triển mới của đất nước. Từ khóa: Hiến pháp nước Việt Nam; giá trị hiện đại, phổ quát; hòa bình; quyền con người; dân chủ; tự do, bình đẳng; công bằng xã hội; phát triển bền vững