Thực tiễn tranh chấp quyền bề mặt đối với khoảng không gian trên mặt đất theo pháp luật Việt Nam và giải pháp hoàn thiện

Tóm tắt

Bài viết phân tích thực tiễn tranh chấp quyền bề mặt đối với không gian trên mặt đất trong pháp luật Việt Nam, qua đó làm rõ những vấn đề đặt ra trong bối cảnh nhu cầu khai thác không gian ngày càng gia tăng trong hoạt động kinh doanh và phát triển hạ tầng. Mặc dù quyền bề mặt đã được ghi nhận trong Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2015 như một quyền tài sản độc lập nhưng thực tiễn xét xử cho thấy chế định này chưa được vận dụng một cách hiệu quả, đặc biệt trong các tranh chấp liên quan đến việc sử dụng không gian trên đất của người khác. Thông qua phân tích bản án thực tế, bài viết nhận diện cách thức Tòa án áp dụng pháp luật, từ đó chỉ ra xu hướng trong thực tiễn việc đồng nhất quyền bề mặt với quyền sử dụng đất theo chiều thẳng đứng, sự nhầm lẫn trong xác định căn cứ pháp lý về quyền bề mặt để giải quyết tranh chấp liên quan đến các quyền tài sản khác. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật theo hướng cụ thể hóa quy định của BLDS, bảo đảm sự đồng bộ với pháp luật đất đai và thiết lập cơ chế pháp lý linh hoạt nhằm khai thác hiệu quả không gian bất động sản.